Zaobserwowali grawitację Einsteina w świecie kwantów
8 września 2026, 09:05Spadający atom przyspiesza pod wpływem grawitacji. Mechanika kwantowa dodaje do tego obrazu zmianę fazy fali materii. Międzynarodowy zespół naukowy po raz pierwszy zmierzył tę zmianę względem fali nieruchomej. Wynik okazał się zgodny z przewidywaniami wynikającymi z zastosowania zasady równoważności Einsteina do obiektu kwantowego.
Historia wirusa ospy owczej ukryta w kartach średniowiecznych manuskryptów
4 września 2026, 09:58Średniowieczne księgi mogą przechowywać nie tylko teksty. W ich kartach przetrwały również ślady chorób zwierząt, z których skór wykonano pergamin. Dzięki takim właśnie zabytkom oraz materiałowi archeologicznemu międzynarodowy zespół naukowy odtworzył historię wirusa ospy owczej sięgającą epoki brązu. Uzyskane przez badaczy genomy są najstarszymi genomami wirusów z rodziny Poxviridae (pokswirusy). To wirus z tej rodziny powoduje jedyną eradykowaną chorobę człowieka, ospę prawdziwą.
Sensacja pod Żórawiną. Badali cmentarz sprzed 1600 lat, znaleźli kurhan sprzed 5000 lat
3 września 2026, 10:00Od niemal 100 lat stanowisko archeologiczne w okolicach podwrocławskiej Żórawiny było znane jako cmentarzysko z końca okresu wpływów rzymskich i początków wędrówek ludów. Odkrywano tam pochówki sprzed około 1600 lat. Jednak podczas tegorocznego sezonu badawczego okazało się, że teren ten wykorzystywano już tysiące lat wcześniej. Sensacyjnego odkrycia dokonano w ostatniej chwili, gdy archeolodzy przygotowywali się do zakończenia prac. Właśnie wtedy na ziemi zauważono kolisty zarys o średnicy około 4 metrów. Okazało się, że to kurhan sprzed tysiącleci z centralną komorą grobową.
Pierwsza operacja neurochirurgiczna z bezpośrednim udziałem sztucznej inteligencji
1 września 2026, 09:12Sztuczna inteligencja po raz pierwszy wsparła neurochirurga w czasie rzeczywistym podczas operacji usuwania guza mózgu. Opracowany na University College London system analizował obrazy przekazywane z endoskopu i wskazywał na znajdujące się w polu operacyjnym struktury, których uszkodzenie mogło doprowadzić do udaru, utraty wzroku lub śmierci pacjenta. Wspierana przez AI operacja zakończyła się sukcesem.
NASA wystrzeliła swoja najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman
31 sierpnia 2026, 10:36Wczoraj o godzinie 13:26 czasu polskiego NASA wysłała w przestrzeń kosmiczną swoją najnowszą perłę w koronie – Teleskop Kosmiczny Nancy Grace Roman. To nowe wielkie obserwatorium kosmiczne, które będzie badało ciemną energię, ciemną materię i planety pozasłoneczne. Teleskop wystartował na pokładzie rakiety Falcon Heavy firmy SpaceX z historycznego stanowiska 39A Centrum Kosmicznego im. Kennedy'ego na Florydzie. Teraz niezwykłe urządzenie czeka 3-miesięczna podróż i przygotowania do rozpoczęcia pracy.
Neandertalczycy weszli w głąb Półwyspu Arabskiego?
28 sierpnia 2026, 11:23Neandertalczyków kojarzymy przede wszystkim z Europą i chłodniejszymi obszarami Azji. Jednak nowe badania sugerują, że około 55 tysięcy lat temu mogli oni dotrzeć do północnej części Półwyspu Arabskiego. Dowodem na to są kamienne narzędzia, których kształt i sposób wykonania bardziej przypominają artefakty ze stanowisk wiązanych z neandertalczykami niż z Homo sapiens.
Camellones – historyczne struktury na 500 000 hektarów mogły powstać bez władzy centralnej
19 sierpnia 2026, 12:09W latach 60. XX wieku naukowcy analizujący pierwsze zdjęcia satelitarne kolumbijskiego regionu La Mojana zobaczyli coś, co wyglądało jak gigantyczny regularny wzór. Został on wyryty w krajobrazie przez olbrzymią liczbę grzbietów i kanałów. To pozostałości po camellones, wyniesionych polach uprawnych tworzonych przez lud Zenú od końca ubiegłej ery, aż po X-XI wiek naszej ery. Obecnie specjaliści szacują, że camellones zajmują łącznie 500 000 hektarów. Kilkadziesiąt państw na świecie ma mniejszą powierzchnię.
Kobiety jak neandertalczycy. Miednica mężczyzn przeszła ewolucję
19 sierpnia 2026, 08:55W 1983 roku w jaskini Kebara na Górze Karmel w Izraelu naukowcy znaleźli niemal kompletny szkielet neandertalczyka, a wraz z nim coś, czego brak nauka odczuwała od dziesięcioleci – niemal kompletną miednicę. Wcześniej dysponowano jedynie fragmentami tej części ciała, które zaskakiwały badaczy niezwykle długą i cienką górną częścią kości łonowej. Jako że to właśnie ona wyznacza w dużej mierze obwód wejścia do miednicy (kanału rodnego) uważano, że neandertalczycy rodzili bardzo duże dzieci lub ich ciąża trwała bardzo długo. Jednak szkielet Kebara 2 pokazał słabość tej hipotezy – kość łonowa była długa, a szkielet należał do mężczyzny.
Współczesna „klątwa mumii”. Naukowcy o ryzykownym handlu szczątkami w internecie
17 sierpnia 2026, 08:58Rozwój mediów społecznościowych i platform e-commerce ułatwiły handel... zmumifikowanymi szczątkami ludzi i zwierząt. Naukowcy z University of Staffordshire, Uniwersytetu w Wilnie, Uniwersytetu w Messynie i Adelaide University opisali w najnowszym numerze International Journal of Cultural Property ryzyko związane z amatorskim handlem tego typu obiektami. Zespół Kirsty Squires, Daria Piombino-Mascalego, Clary Urzì i Damiena Huffera przeanalizował 128 ogłoszeń sprzedaży zmumifikowanych szczątków publikowanych na Facebooku, Instagramie, w domach aukcyjnych oraz na platformach handlowych między 2011 a 2025 rokiem. Naukowcy zauważyli, że handel ten stanowi nie tylko problem etyczny i prawny, ale realne zagrożenie dla zdrowia publicznego.
Struktury koło Czerwonej Piramidy to nie rampy, a zapory? Woda pomagała w budowie piramidy?
29 lipca 2026, 09:01Na płaskowyżu Dahszur, kilkadziesiąt kilometrów na południe od Kairu, od ponad stu lat widoczne są dwa długie nasypy przecinające Wadi Dahszur w pobliżu Czerwonej Piramidy – trzeciej najwyższej piramidy Egiptu i najstarszej klasycznej piramidy w kształcie ostrosłupa. Odnotowywano je już na XIX-wiecznych mapach, w tym na mapie Jacques'a de Morgana z 1897 roku. Od dekad archeolodzy uznawali je za rampy transportowe, którymi z pobliskich kamieniołomów dowożono materiał budowlany na plac budowy piramidy.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
